Hoe je door inspanning kunt ontspannen

Onlangs hield ik een anonieme enquête onder mijn yogastudenten. Eén van de vragen luidde: wat zou je graag anders zien? Een student antwoordde: ‘Ik kan niet goed ontspannen in kleermakerszit aan het begin van de les. Als we gaan liggen, lukt dat wel. Kunnen we voortaan altijd liggend beginnen?’

Tja: wat is dat toch met die kleermakerszit, die voor veel (beginnende) yogi’s verre van ontspannen is? Wat is er eigenlijk mis met lekker liggen?

Zitten kost energie en inspanning. Dat wordt mooi samengevat door de term ‘Stirha Sukha’: effortless effort.
De balans tussen inspanning en ontspanning: die vinden, dat is het uiteindelijke doel van dit zittend (stirha) ontspannen (sukha).
Niet té ontspannen want dat val je in slaap (ja, ik ken het uit ervaring…).

Niet te ingespannen, want dan zit je alsnog met die opgetrokken schouders en knarsende kaken in je sukhasana (kleermakerszit) of padmasana (lotushouding).
Maar net inspannend genoeg om bewust te kunnen kijken naar hoe jij er vandaag (letterlijk) bij zit.
En ontspannend genoeg om je kaken uit de kramp  te halen en je schouders te laten zakken.

Massage
De grote kunst is vervolgens om weg te blijven van oplossingen op het moment dat je van alles constateert in je lichaam: ‘Ik moet toch eens wat vaker pauzes nemen. Misschien morgen een massage boeken’. Voor je het weet zit je op de mat een to do-lijstje te maken.
Als je in die val trapt (zo voelt het soms, alsof de denkgeest ons weer ‘meelokt’ naar haar territorium), stap dan rustig uit die modus en besef hoe fijn het is dat je vijf hele minuten juist niet hoeft te denken.
Je hoeft alleen maar te voelen, te observeren en te ademen. Denken mag, maar het hoeft niet. Zeg het
maar eens hardop: ‘Ik hóef niet te denken.’

Lichaam en ademhaling
Maar terug naar het liggen-zitten: liggen is in de meeste gevallen zo ontspannend dat het leidt tot slapen of een doezelig voorstadium ervan. En dat is heerlijk, maar bewust ervaren en voelen hoe het met je gaat, dat lukt niet als je (half)slaapt. En dat bewust observeren hoe je je voelt is nou juist de bedoeling

Wat niet wil zeggen dat deze methode niet prima werkt om juist mee in slaap te vallen. Probeer het maar, als je ’s avonds in bed ligt en je denkgeest begint te kakelen over wat er morgen allemaal moet. Verleg de focus van dat getetter naar je lichaam en naar je ademhaling en kies ervoor om gewoon even niet te denken. En voor je het weet val je in slaap. Da’s dan weer het voordeel van liggen.

(foto: Radim Spitzer/Dreamstime)

Meer blogs

Op je kop ontspannen

Op je kop ontspannen

Nee, op deze manier ging het niet lukken. Als ik mijn schouders zo opgetrokken hield en mijn ogen zo stijf dichtgeknepen, was er geen stevige basis voor de Hoofdstand, Sirsasana. De docent verscheen voor mijn gezicht terwijl ik ondersteboven hing. Ze gaf me een hele...

Hoe een yogi omgaat met corona

Hoe een yogi omgaat met corona

Het was tijdens een zonnige namiddag op het terras, september 2020, dat ik er opeens genoeg van had. Van die krampachtige anderhalve meter, dat slalommen, die vragenlijsten voor je op het terras mocht plaatsnemen, die handgels. En ondanks het besef dat er op dat...

Waarom ‘even weg’ niet altijd helpt

Waarom ‘even weg’ niet altijd helpt

Een vriendin vroeg om advies. Ze wilde op yogavakantie, want ze had last van een gebroken hart. Even een week rust, reinheid en regelmaat zouden haar goed doen, dacht ze.

Waarom een yogales altijd begint met ‘even landen’

Waarom een yogales altijd begint met ‘even landen’

Elke yogales hetzelfde: kleermakerszit, ogen dicht. Ademen. Voelen. Toen ik net met yoga begon, vond ik dat heel irritant. 'Kunnen we niet gewoon begínnen?' 'Is dit niet zonde van mijn tijd?' 'Zitten kan ik thuis ook.' Mijn mind ging als een dolle tekeer. Jaaa, ik was...

Hete twilight-yoga in een tent

Hete twilight-yoga in een tent

Ik had er al vaker over gehoord: hotpod yoga. Iets met een verwarmde ruimte, maar dan niet zoals bij Bikram yoga. En iets met een tent, maar dan niet zoals op de camping. En dan nog iets met Club Lite, maar dan niet echt in de club, maar in een tént in de club....

Yoga in Bali? 9 Tips

Yoga in Bali? 9 Tips

Ga je op vakantie naar Bali en ben je in to yoga? Ik heb begin 2017 een hele berg yogascholen uitgeprobeerd in Ubud en Canggu. Dit zijn mijn 9 tips. De websites vind je onderaan. Yoga in Ubud - 5 tips 1 - The Yoga Barn in Ubud Wie al vaker in Ubud is geweest, begint...

Yogafeest in een Amsterdamse villa

Yogafeest in een Amsterdamse villa

Een droomlocatie, een goed verhaal, fijne yogalessen en lekkere taart: yogastudio YogaFest op het Amsterdamse Westergasterrein has it all. Afgelopen zomer las ik er al over in het Parool: voormalige pr-chick begint eigen yogastudio. Onder het motto: ‘Alles is...

6 redenen om Ashtanga yoga te doen

6 redenen om Ashtanga yoga te doen

Ashtanga yoga is zonder twijfel de meest lichamelijk uitdagende vorm van yoga.  Regelmatige beoefening maakt je sterk en lenig. Maar de serie houdingen is minstens zo heilzaam voor de geest. Dit zijn de beste redenen om aan Ashtanga te doen.   1) Het maakt je...

Yoga Goa: What to bring? Tips & Tricks

Yoga Goa: What to bring? Tips & Tricks

Je gaat het eindelijk doen: naar India, de bakermat van de yoga. Om een yoga teacher training of een intensieve yogacursus te volgen. Maar niet meteen hardcore, naar Mysore of Rishikesh. Je begint in Goa, het Ibiza van India (nou ja, over een tijdje). Een relaxte...

Waarom ‘even weg’ niet altijd helpt

Yoga Goa: geweldloos of eerlijk leven?

Deze week bespraken we de Yoga Sutras, geschreven door Patanjali, een wijsgeer van vele jaren voor Christus. De Sutras beschrijven onder meer het achtvoudige pad van yoga (in Sanskriet: Ashto= 8, Anga=deel, yep: Ashtanga). De eerste twee stappen heten de Yamas en...

6 redenen om Ashtanga yoga te doen

Yoga Goa: 56-urige werkweek

Full time baan zwaar? Ga maar eens een Astanga yoga Teacher Training doen in India... 6 dagen per week zien eruit als volgt:  6.00 De wekker gaat. Maar meestal ben ik al vanaf een uur of vijf wakker: ik heb in dit warme klimaat niet de negen uur slaap van thuis nodig,...

Yoga Goa & My First Mysore

Yoga Goa & My First Mysore

Yoga Teacher Trainingsdag één in Goa begon met een Led class. Opluchting. Ergens op de website van de Teacher Training had ik iets gelezen over Mysore lessen. Ik had me voor de zekerheid maar op het ergste voorbereid: meteen op ochtend één met een jetlaghoofd ruim 60...

Yoga: tegengif voor ons doemdenkbrein

Yoga is het tegengif voor ons brein, dat van huis uit gewend is om in worst case scenario's te denken. Het is handig dat we zo'n goedwerkend brein hebben, dat verbanden legt en analyseert, maar we moeten het wel temmen. Zeker wanneer er zoveel shit in je leven is...

Koffie of Kundalini?

Afgelopen maandag besloot ik opeens dat het genoeg was. Koffie had me het afgelopen jaar op de been gehouden. Op momenten dat ik voelde: nu ben ik gaar, uitgeput, inspiratieloos, moe - dan zette ik een sterke bak en hup, dan ging het weer. Of ik liep de straat op en...

Waarom kost rust vinden zo veel stress?

Ik heb de Lonely Planet van Goa. Ik heb m'n vliegticket. Ik heb ook de inentingen (mijn huisarts: 'Je hebt mazzel, we hebben nog een voorraadje buiktyfus, dus kom maar snel langs'). Nu dat visum nog. Weken stond het op m'n lange to do-lijst, in steeds grotere letters,...